સાદું માઇક્રોસ્કોપ એટલે શું? નજીકના બિંદુ (સામાન્ય દ્રષ્ટિ અંતર) પર રચાતા પ્રતિબિંબ માટે મોટવણીનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સાદું માઇક્રોસ્કોપ (અથવા બહિર્ગોળ લેન્સ) એ નાની કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો અભિસારી લેન્સ છે.
તેનો ઉપયોગ કરવા માટે,વસ્તુને લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $f$ જેટલા અથવા તેનાથી ઓછા અંતરે મૂકવામાં આવે છે. ચત્તું,મોટું અને આભાસી પ્રતિબિંબ જોવા માટે આંખને લેન્સની બીજી બાજુએ નજીક રાખવામાં આવે છે.
ધારો કે વસ્તુ $u$ અંતરે છે અને પ્રતિબિંબ નજીકના બિંદુ $D$ (જ્યાં $D \cong 25 \ cm$) પર રચાય છે.
રેખીય મોટવણી $m$ નીચે મુજબ છે:
$m = \frac{v}{u} \quad \dots (1)$
લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$
બંને બાજુ $v$ વડે ગુણતા:
$\frac{v}{f} = \frac{v}{v} - \frac{v}{u}$
$\frac{v}{f} = 1 - m$
$m = 1 - \frac{v}{f}$
પ્રતિબિંબ આભાસી હોવાથી અને નજીકના બિંદુ પર રચાતું હોવાથી,સંજ્ઞા પ્રણાલી મુજબ $v = -D$ લેતા:
$m = 1 - \frac{-D}{f}$
$m = 1 + \frac{D}{f}$

Explore More

Similar Questions

સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિનું લઘુત્તમ અંતર $25 \, cm$ છે. $5 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા સાદા માઇક્રોસ્કોપની મોટવણી કેટલી થાય?

ટેલિસ્કોપ અને માઇક્રોસ્કોપના કાર્યો વચ્ચેનો તફાવત સમજાવો.

$1 \, mm^{2}$ માપના ચોરસમાં વિભાજિત એક કાર્ડ શીટને આંખની નજીક રાખેલા મેગ્નિફાઇંગ ગ્લાસ ($10 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ) દ્વારા $9 \, cm$ ના અંતરેથી જોવામાં આવે છે.
$(a)$ લેન્સ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી મોટવણી કેટલી છે? આભાસી પ્રતિબિંબમાં દરેક ચોરસનું ક્ષેત્રફળ કેટલું હશે?
$(b)$ લેન્સની કોણીય મોટવણી (મેગ્નિફાઇંગ પાવર) કેટલી છે?
$(c)$ શું $(a)$ માં મળેલી મોટવણી $(b)$ માં મળેલા મેગ્નિફાઇંગ પાવર જેટલી જ છે? સમજાવો.

રેમ્સડેન આઈપીસમાં,$f$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બે સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સ એકબીજાથી $12 \ cm$ ના અંતરે રાખેલા છે. આઈપીસની સમતુલ્ય કેન્દ્રલંબાઈ ($cm$ માં) કેટલી થાય?

એક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપની મેગ્નિફાઇંગ પાવર $30$ છે. તેના આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ $5 \ cm$ છે. જો અંતિમ પ્રતિબિંબ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લઘુત્તમ અંતર $(25 \ cm)$ પર રચાય છે તેમ ધારીએ,તો ઓબ્જેક્ટિવ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું મેગ્નિફિકેશન કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo